تجهیزات ولاگ با موبایل؛ چک‌لیست ضبط در خیابان و سفر
آبان ۱۳, ۱۴۰۵
دو ویدیو را تصور کنید که با یک دوربین و یک لنز گرفته شده‌اند. اولی شبیه گزارش خبری است: همه‌جا روشن، صورت بدون سایه، پس‌زمینه یکدست. دومی حس فیلم دارد: نیمی از صورت در سایه، نور گرمی از چراغ رومیزی پشت سر، لبه‌ای روشن روی شانه. فرق این دو تصویر در دوربین نیست. در نور است، در تجهیزات نورپردازی سینمایی و در فکری که پشت چیدمان آن بوده.
این مطلب درباره همین ابزارهاست، اما نه فقط فهرست وسایل. اول منطق نور سینمایی را مرور می‌کنیم، یعنی نور با انگیزه، نسبت کنتراست و نقش هر چراغ. بعد می‌رسیم به ابزارهایی که این منطق را عملی می‌کنند: COB پرقدرت، باتوم RGB، کنترل DMX و نورهایی که در فریم‌ریت بالا فلیکر نمی‌زنند. اگر با انواع منبع نور آشنا نیستید، اول انواع تجهیزات نورپردازی عکاسی را ببینید.
پاسخ کوتاه: برای نور سینمایی به یک نور اصلی پرقدرت COB با مادیفایر بزرگ، یک یا دو باتوم RGB برای نور لبه و افکت، چند نور عملی (پرکتیکال) در قاب و امکان کنترل دقیق شدت و رنگ نیاز دارید. اگر صحنه چند نوره است، نورهای مجهز به DMX کنترل همه را از یک نقطه ممکن می‌کنند. و برای اسلوموشن، حتماً فلیکر نور را در فریم‌ریت بالا تست کنید.
مهم‌ترین مفهوم در نورپردازی فیلم، نور با انگیزه (Motivated Lighting) است. یعنی هر نوری که در قاب می‌بینید باید منبعی منطقی داشته باشد: پنجره، چراغ خواب، صفحه مانیتور، تابلوی نئون خیابان. شما آن منبع را با نورهای خودتان تقویت یا شبیه‌سازی می‌کنید. وقتی بیننده نمی‌فهمد نور از کجا می‌آید ولی همه چیز باورپذیر است، کار درست انجام شده.
نسبت کنتراست یعنی سمت روشن صورت چند برابر سمت تاریک نور دارد. نسبت ۲ به ۱ ظاهری نرم و تبلیغاتی دارد. ۴ به ۱ حس درام و سینما می‌دهد و ۸ به ۱ یا بیشتر، فضای نوآر و تریلر می‌سازد. این نسبت را با شدت نور پرکننده یا فاصله آن کنترل می‌کنید. برای اندازه‌گیری هم لازم نیست حتماً نورسنج داشته باشید؛ مانیتور دوربین با فالس کالر یا ویوفرم کار را راه می‌اندازد.
پرکتیکال یعنی هر منبع نوری که داخل قاب دیده می‌شود: آباژور، ریسه، شمع، تابلوی نئون. این نورها عمق می‌سازند و دلیل منطقی نور اصلی را به بیننده نشان می‌دهند. یک باتوم کوچک RGB که پشت یک گلدان پنهان شده، می‌تواند نقش نور خیابان را بازی کند.
| نقش در صحنه | تجهیزات مناسب | نکته اجرایی |
|---|---|---|
| نور اصلی | COB پرقدرت با اکتاباکس یا لنترن | هرچه منبع بزرگ‌تر و نزدیک‌تر، سایه نرم‌تر |
| نور پرکننده | پنل کم‌توان، رفلکتور یا بانس از دیوار | شدت را برای نسبت کنتراست دلخواه تنظیم کنید |
| نور پشت و لبه | باتوم یا COB کوچک با گرید | بالا و پشت سوژه، خارج از قاب |
| پس‌زمینه و فضا | باتوم RGB، پنل RGB، نور منعطف | رنگ مکمل نور صورت، کنتراست رنگی می‌سازد |
| افکت و پرکتیکال | باتوم و پنل جیبی RGB با افکت‌های آماده | شبیه‌سازی آژیر، تلویزیون، آتش و رعد |
در نورپردازی سینمایی معمولاً نور اصلی را از پشت یک مادیفایر بزرگ یا حتی از پشت پارچه دیفیوزر عبور می‌دهند. هر لایه پخش‌کننده بخشی از نور را می‌گیرد، پس به منبعی نیاز دارید که توان کافی داشته باشد. Pixo 500-B برای این نقش ساخته شده. اگر می‌خواهید نور اصلی رنگی هم باشد، Neewer MS150C مدل RGBWW است. ویدیولایت‌های دیگر در دسته ویدیولایت و سافت‌لایت هستند.
DMX پروتکل استانداردی است که در تئاتر، کنسرت و سینما برای کنترل مرکزی نورها استفاده می‌شود. وقتی نورها DMX داشته باشند، می‌توانید همه را از یک کنسول یا نرم‌افزار کنترل کنید، صحنه‌ها را ذخیره کنید و تغییر نور را در وسط برداشت دقیقاً تکرار کنید. مثلاً در صحنه‌ای که چراغ اتاق خاموش می‌شود و فقط نور آبی پنجره باقی می‌ماند. Westcott Sunlight Pro FJ350 DMX از نورهای این دسته است. اگر هنوز به کنترل مرکزی نیاز ندارید، نسخه Sunlight Pro FJ150 گزینه سبک‌تری است.
باتوم‌ها جای زیادی نمی‌گیرند، داخل قاب هم قشنگ دیده می‌شوند و برای نور لبه، پس‌زمینه رنگی و افکت ایده‌آل‌اند. ZEUS MRT-330 نمونه‌ای از باتوم‌های RGB است. مدل‌های دیگر را در دسته نورهای باتومی ببینید.
داخل ماشین، زیر سقف کاذب، پشت کانتر کافه. این‌جاها پایه نور جا نمی‌شود. پنل‌های منعطف را می‌شود با چسب یا گیره به سقف چسباند یا خم کرد. Godox FH50R یک پنل منعطف RGB است که برای همین سناریوها مناسب است.
نورهای RGB افکت‌های آماده‌ای مثل آژیر پلیس، رعد و برق، شعله آتش و چشمک تلویزیون دارند. این افکت‌ها وقتی به داستان کمک کنند ارزشمندند. ولی رنگ‌های اشباع‌شده بنفش و فیروزه‌ای روی همه قاب‌ها، کار را از سینما به کلیپ تبلیغاتی ارزان نزدیک می‌کند. یک قاعده ساده: نور صورت را نزدیک به سفید و طبیعی نگه دارید و رنگ را به پس‌زمینه و لبه بسپارید. کنتراست گرم و سرد، مثلاً صورت گرم و پس‌زمینه آبی کم‌رنگ، کلاسیک‌ترین ترکیب سینمایی است.
بعضی نورهای LED شدت نور را با روشن و خاموش شدن بسیار سریع کم و زیاد می‌کنند. چشم این را نمی‌بیند، ولی دوربین در فریم‌ریت بالا یا سرعت شاتر زیاد ممکن است آن را به‌صورت نوار یا چشمک ثبت کند. مخصوصاً در اسلوموشن ۱۲۰ یا ۲۴۰ فریم. نورهای باکیفیت حالت بدون فلیکر یا فرکانس بالای کنترل دارند، ولی تنها راه مطمئن تست است. قبل از پروژه، دوربین را روی بالاترین فریم‌ریتی که لازم دارید بگذارید و نور را در شدت‌های مختلف، مخصوصاً شدت‌های پایین، امتحان کنید. همین تست را برای نورهای پرکتیکال صحنه، مثل لامپ‌های ارزان آباژور، هم انجام بدهید.
فیلمبرداری عروسی و مراسم امروز خیلی به سبک سینمایی نزدیک شده، ولی محدودیت‌هایش فرق دارد. زمان کم است، جابه‌جایی زیاد و نور سالن معمولاً زرد و نامرتب. در این شرایط یک COB باتری‌خور یا ویدیو لایت سبک برای نور اصلی، دو باتوم برای نور پشت عروس و داماد و یک پنل جیبی برای نور چشم در کلوزآپ، ست کم‌حجم و کاربردی است. برای ست کامل مراسم، بخش تجهیزات فیلمبرداری مراسم را ببینید. دوربینی هم که برای این کار انتخاب می‌کنید باید در هر دو زمینه قوی باشد؛ مطلب دوربین عکاسی و فیلمبرداری حرفه ای در این انتخاب کمک می‌کند.
لازم نیست همه تجهیزات نورپردازی سینمایی را روز اول بخرید. بر اساس نوع پروژه، این ترکیب‌ها نقطه شروع خوبی هستند. معیارهای فنی مثل CRI و تفاوت Bi-Color و RGB را هم در راهنمای خرید ویدیو لایت توضیح داده‌ایم.
اگر کارتان بیشتر در خانه و استودیو کوچک است، مطلب تجهیزات نورپردازی استودیو خانگی برای چیدمان در فضای محدود را هم بخوانید.
نه. فکر و چیدمان از قیمت نور مهم‌تر است. با یک نور اصلی خوب، یک باتوم و چند پرکتیکال می‌شود قاب‌های خیلی سینمایی ساخت.
برای یکی دو نور، کنترل با اپلیکیشن کافی است. DMX وقتی ارزش پیدا می‌کند که چند نور دارید و می‌خواهید تغییرات نور را در صحنه دقیقاً تکرار کنید.
به احتمال زیاد فلیکر نور است. حالت بدون فلیکر نور را فعال کنید، شدت را تغییر دهید یا سرعت شاتر را با فرکانس برق هماهنگ کنید.
بسته به لحن کار، ۲ به ۱ تا ۴ به ۱ رایج است. مصاحبه شرکتی به سمت نرم‌تر و مستند روایی به سمت کنتراست بیشتر می‌رود.
تجهیزات نورپردازی سینمایی وقتی نتیجه می‌دهند که پشتشان منطق باشد: نور با انگیزه، نسبت کنتراست سنجیده و رنگ در جای درست. با یک نور اصلی پرقدرت شروع کنید، باتوم را برای لبه و فضا اضافه کنید و وقتی صحنه‌ها پیچیده شد، سراغ DMX بروید. برای دیدن مجموعه تجهیزات نورپردازی حرفه ای به دیدگاه استور سر بزنید. اگر می‌خواهید ست را مرحله‌ای کامل کنید، فروش اقساطی هم در دسترس است و همکاران ما می‌توانند بر اساس فیلمنامه و لوکیشن، ست مناسب را پیشنهاد بدهند.
